Podstawą obu analiz jest model środowiskowy opracowany przez Instytut Sinus, który definiuje łącznie dziesięć grup środowiskowych, pogrupowanych według dwóch wymiarów: statusu społeczno-ekonomicznego oraz subiektywnej orientacji podstawowej. W oparciu o ten model środowiska cyfrowe opisują, w jaki sposób ludzie korzystają z ofert cyfrowych, jakie posiadają kompetencje oraz gdzie występują przeszkody lub obawy. 

Obie analizy miejskie wyraźnie pokazują, że różne grupy środowiskowe są bardzo zróżnicowane pod względem rozmieszczenia przestrzennego na terenie miasta Wiesbaden. Różnice, które są już widoczne na poziomie dzielnic, stają się jeszcze bardziej wyraźne na poziomie mniejszych obszarów planowania.

Oto niektóre wyniki analizy środowisk społecznych: grupy określone przez Sinus jako „środowiska wiodące” – konserwatywna klasa wyższa, postmaterialistyczni oraz „performerzy” – są do siebie bardzo podobne pod względem zasobów społeczno-ekonomicznych i wykazują również podobne wzorce społeczno-przestrzenne. Skupiają się one przede wszystkim w ekskluzywnych dzielnicach mieszkaniowych o wysokim odsetku nieruchomości własnościowych, stosunkowo wysokiej sile nabywczej i stabilnych strukturach gospodarstw domowych. Środowiska te są szczególnie wyraźne na przykład w częściach dzielnic Nordost i Sonnenberg, a także w poszczególnych wiejskich przedmieściach, takich jak Frauenstein, Naurod czy Heßloch. W niektórych obszarach planowania te trzy środowiska stanowią łącznie znacznie ponad połowę wszystkich gospodarstw domowych.

Natomiast grupy określane przez Sinus jako „środowiska przyszłości” – „Expeditiven” i „Neo-Ökologische” – występują częściej w dzielnicach miejskich i położonych w pobliżu centrum miasta. Środowisko „Expeditiven” reprezentuje kosmopolityczny, silnie zorientowany na trendy styl życia i jest ponadprzeciętnie reprezentowane zwłaszcza w takich obszarach jak Adolfsallee, Luxemburgplatz, Rheinstraße/Dotzheimer Straße, Rheingauviertel czy Westend. Środowisko neoekologiczne jest podobnie zorientowane na przyszłość jak grupa „Expeditiven”, przywiązując jednak jeszcze większą wagę do zrównoważonego stylu życia i odpowiedniej transformacji społecznej. Najwyższy odsetek tej grupy również odnotowuje się przede wszystkim w dzielnicach położonych w pobliżu centrum miasta. 

W kontekście komunalnych usług użyteczności publicznej szczególnym zainteresowaniem cieszą się osoby w trudnej sytuacji, ponieważ charakteryzują się one nagromadzeniem niekorzystnych warunków społecznych i wykluczenia. Stanowiąc 7 procent, są oni w Wiesbaden stosunkowo niewielką grupą środowiskową, ale wykazują wyraźną koncentrację przestrzenną w kilku obszarach: Zgodnie z modelem Sinusa 15 procent gospodarstw domowych w dzielnicy Schelmengraben oraz po 13 procent w dzielnicach Bergkirchenviertel, Klarenthal-Nord i Bleichstraße należy do tego typu środowiskowego, podczas gdy na pozostałym obszarze miasta odsetek ten wynosi zazwyczaj zaledwie kilka procent. 

Różnorodność społeczno-przestrzenna Wiesbadenu jest szczególnie widoczna w większych i zróżnicowanych dzielnicach, takich jak Biebrich. Poszczególne obszary planistyczne różnią się tam znacznie pod względem struktury środowiskowej. Podczas gdy w obszarach takich jak Gräselberg, Parkfeldzie czy częściach Biebrich-Mitte silniej reprezentowane są środowiska o raczej tradycyjnej orientacji i słabszej pozycji społeczno-ekonomicznej, w ekskluzywnych dzielnicach mieszkaniowych, takich jak Adolfshöhe, Rosenfeld czy Am Hohen Stein, dominują raczej osoby o konserwatywnych poglądach z wyższych warstw społecznych, osoby o postmaterialistycznym podejściu oraz osoby osiągające sukcesy.

Wzorce przestrzenne środowisk społecznych są ściśle powiązane z innymi cechami strukturalnymi, takimi jak struktura wiekowa i struktura gospodarstw domowych, posiadanie nieruchomości, poziom czynszów czy pobieranie zasiłku zgodnie z SGB II. Jednocześnie analizy pokazują, że same różnice społeczno-strukturalne nie wystarczają do opisania różnorodności środowisk życia w Wiesbaden.

Widać to również w uzupełniającej analizie środowisk cyfrowych. Analiza ta dotyczy ludności regularnie korzystającej z Internetu i wyróżnia sześć różnych cyfrowych środowisk życia – od pewnego i odkrywczego korzystania z ofert cyfrowych po grupy borykające się z wyraźnymi barierami dostępu lub kompetencji.

Również środowiska cyfrowe wykazują charakterystyczne wzorce rozmieszczenia przestrzennego. Grupa „selektywnych” stanowi w wielu dzielnicach największą grupę. Korzysta ona z ofert cyfrowych świadomie i raczej z umiarem, dysponując jednocześnie wysokimi kompetencjami medialnymi oraz pewnością w posługiwaniu się zarówno analogowymi, jak i cyfrowymi źródłami informacji. Środowisko to występuje szczególnie często w podmiejskich dzielnicach mieszkaniowych o wyższej średniej wieku i wysokim odsetku właścicieli nieruchomości. Z kolei „odkrywcy” dominują w dzielnicach miejskich położonych blisko centrum, gdzie mieszka młodsza ludność, charakteryzująca się wysoką mobilnością i niskim odsetkiem właścicieli nieruchomości. „Biegli” są stosunkowo równomiernie rozłożeni na terenie miasta i dominują w wielu stabilnych dzielnicach mieszkaniowych.

Środowiska borykające się z większymi przeszkodami cyfrowymi – w szczególności „Starający się” i „Ambiwalentni” – występują częściej w dzielnicach zróżnicowanych pod względem społeczno-ekonomicznym lub znajdujących się w trudnej sytuacji. Często charakteryzują się one niższą siłą nabywczą, wyższym odsetkiem gospodarstw domowych o pochodzeniu migracyjnym oraz strukturą mieszkaniową w większym stopniu opartą na wynajmie. Natomiast mniej liczna grupa „zorientowanych na zabawę” skupia się raczej w obszarach położonych blisko centrum miasta, charakteryzujących się dużą fluktuacją mieszkańców.

Ogółem około 45 procent ludności należy do środowisk cyfrowych, które korzystają z ofert cyfrowych w ograniczonym zakresie lub podchodzą do nich raczej ostrożnie. W kilku dzielnicach grupy te stanowią nawet większość. Analizy te pokazują zatem, że analogowe oferty informacyjne i usługowe nadal odgrywają ważną rolę w wielu częściach Wiesbaden, a także że miasto powinno nadal wspierać jak najbardziej bezbarierowy dostęp do świata cyfrowego, aby umożliwić uczestnictwo społeczne również w tym środowisku.

Obie publikacje pokazują, że środowiska społeczne i cyfrowe w Wiesbaden znacznie różnią się w skali lokalnej. Czasami sąsiednie dzielnice mogą się znacznie różnić zarówno pod względem struktury społecznej, jak i systemów wartości oraz cyfrowych stylów życia. Analizy te dostarczają zatem ważnych wskazówek dotyczących ukierunkowanej komunikacji z mieszkańcami, a także planowania ofert i działań gminnych dostosowanych do potrzeb.

Analizy miejskie Wiesbaden nr 140 „Środowiska społeczne w Wiesbaden – różnorodność i główne obszary w obszarze miejskim” oraz 141 „Środowiska cyfrowe – rozmieszczenie w obszarze miejskim Wiesbaden” można bezpłatnie pobrać w formie publikacji pod adresem wiesbaden.de/statistik (Otwiera się w nowej karcie) lub wiesbaden.de/stadtforschung (Otwiera się w nowej karcie).

Na pytania odpowiada Urząd ds. Statystyki i Badań Miejskich pod numerem (0611) 315691 lub adresem amt-fuer-statistik-und-stadtforschungwiesbadende.