Βάση και των δύο αναλύσεων αποτελεί το μοντέλο κοινωνικών περιβάλλοντων που ανέπτυξε το Ινστιτούτο Sinus, το οποίο ορίζει συνολικά δέκα ομάδες κοινωνικών περιβάλλοντων, οι οποίες ομαδοποιούνται με βάση τις δύο διαστάσεις της κοινωνικοοικονομικής κατάστασης και της υποκειμενικής βασικής στάσης. Με βάση αυτό, τα ψηφιακά κοινωνικά περιβάλλοντα περιγράφουν τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τις ψηφιακές υπηρεσίες, ποιες δεξιότητες διαθέτουν και πού υπάρχουν εμπόδια ή επιφυλάξεις. 

Οι δύο αναλύσεις της πόλης δείχνουν σαφώς ότι οι διάφορες ομάδες κοινωνικού περιβάλλοντος κατανέμονται χωρικά με πολύ διαφορετικό τρόπο στην περιοχή της πόλης του Βισμπάντεν. Οι διαφορές, οι οποίες είναι ήδη ορατές σε επίπεδο τοπικών περιοχών, γίνονται ακόμη πιο εμφανείς σε επίπεδο μικρότερων χωροταξικών περιοχών.

Μερικά αποτελέσματα από την ανάλυση των κοινωνικών περιβαλλόντων: Οι ομάδες που ονομάζονται από τη Sinus «κύρια κοινωνικά περιβάλλοντα» – οι Συντηρητικοί-Ανώτεροι, οι Μεταυλιστές και οι Επιτυχημένοι – μοιάζουν πολύ ως προς τους κοινωνικοοικονομικούς πόρους τους και παρουσιάζουν επίσης παρόμοια κοινωνικοχωρικά πρότυπα. Συγκεντρώνονται κυρίως σε αριστοκρατικές κατοικημένες περιοχές με υψηλό ποσοστό ιδιοκτησίας, συγκριτικά υψηλή αγοραστική δύναμη και σταθερές δομές νοικοκυριών. Αυτά τα κοινωνικά περιβάλλοντα είναι ιδιαίτερα έντονα, για παράδειγμα, σε τμήματα των περιοχών Nordost και Sonnenberg, καθώς και σε μεμονωμένα αγροτικά προάστια όπως τα Frauenstein, Naurod ή Heßloch. Σε ορισμένες περιοχές σχεδιασμού, αυτά τα τρία κοινωνικά περιβάλλοντα αποτελούν συνολικά σαφώς περισσότερο από το ήμισυ του συνόλου των νοικοκυριών.

Αντίθετα, οι «Expeditiven» και οι «Neo-Ökologischen», που η Sinus χαρακτηρίζει ως «περιβάλλοντα του μέλλοντος», συναντώνται κυρίως σε αστικές συνοικίες και σε περιοχές κοντά στο κέντρο της πόλης. Οι «Εκσπεδιτικοί» αντιπροσωπεύουν έναν κοσμοπολίτικο, έντονα προσανατολισμένο στις τάσεις τρόπο ζωής και εκπροσωπούνται σε ποσοστό άνω του μέσου όρου, ιδίως σε περιοχές όπως η Adolfsallee, η Luxemburgplatz, η Rheinstraße/Dotzheimer Straße, η συνοικία Rheingau ή το Westend. Το «Νεο-Οικολογικό» περιβάλλον είναι εξίσου προσανατολισμένο στο μέλλον με τους «Εκσπεδιτικούς», αλλά αποδίδει ακόμη μεγαλύτερη σημασία στον βιώσιμο τρόπο ζωής και στην αντίστοιχη κοινωνική μεταμόρφωση. Τα υψηλότερα ποσοστά τους παρατηρούνται επίσης κυρίως σε συνοικίες κοντά στο κέντρο της πόλης. 

Στο πλαίσιο των δημοτικών υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, οι «Προσαρμοστικοί» παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς χαρακτηρίζονται από συσσώρευση κοινωνικών μειονεκτημάτων και αποκλεισμού. Με ποσοστό 7%, αποτελούν συνολικά μια σχετικά μικρή ομάδα κοινωνικού περιβάλλοντος στο Βισμπάντεν, παρουσιάζουν όμως μια αξιοσημείωτη χωρική συγκέντρωση σε λίγες περιοχές: Σύμφωνα με το μοντέλο Sinus, το 15% των νοικοκυριών στο Schelmengraben, καθώς και το 13% αντίστοιχα στις συνοικίες Bergkirchenviertel, Klarenthal-Nord και Bleichstraße, ανήκουν σε αυτόν τον τύπο κοινωνικής ομάδας, ενώ στην υπόλοιπη περιοχή της πόλης παρατηρούνται συνήθως μόνο μικρά ποσοστά της τάξης του λίγου τοις εκατό. 

Η κοινωνικο-χωρική ποικιλομορφία του Βισμπάντεν γίνεται ιδιαίτερα εμφανής εντός μεγαλύτερων και ετερογενών τοπικών περιοχών όπως το Biebrich. Εκεί, οι επιμέρους περιοχές πολεοδομικού σχεδιασμού διαφέρουν σημαντικά ως προς τη δομή του κοινωνικού τους περιβάλλοντος. Ενώ σε περιοχές όπως το Gräselberg, Parkfeld ή σε τμήματα του Biebrich-Mitte κυριαρχούν μάλλον τα παραδοσιακά προσανατολισμένα και κοινωνικοοικονομικά ασθενέστερα κοινωνικά περιβάλλοντα, ενώ σε πολυτελείς κατοικημένες περιοχές όπως η Adolfshöhe, το Rosenfeld ή το Am Hohen Stein κυριαρχούν μάλλον οι Συντηρητικοί-Ανώτεροι, οι Μεταυλικοί και οι Επιτυχημένοι.

Τα χωρικά πρότυπα των κοινωνικών κοινωνικών ομάδων συνδέονται στενά με άλλα δομικά χαρακτηριστικά, όπως η ηλικιακή και νοικοκυριακή δομή, η ιδιοκτησία κατοικίας, το επίπεδο ενοικίων ή η λήψη επιδόματος βάσει του SGB II. Ταυτόχρονα, οι αναλύσεις δείχνουν ότι οι κοινωνικοδομικές διαφορές από μόνες τους δεν αρκούν για να περιγράψουν την ποικιλομορφία των κοινωνικών περιβαλλόντων στο Βισμπάντεν.

Αυτό γίνεται εμφανές και στη συμπληρωματική ανάλυση των ψηφιακών κοινωνικών στρωμάτων. Η ανάλυση αυτή εξετάζει τον πληθυσμό που χρησιμοποιεί τακτικά το Διαδίκτυο και διακρίνει έξι διαφορετικούς ψηφιακούς τρόπους ζωής – από την αυτοπεποίθηση και την εξερευνητική χρήση ψηφιακών υπηρεσιών έως ομάδες με σαφή εμπόδια πρόσβασης ή δεξιοτήτων.

Και τα ψηφιακά περιβάλλοντα παρουσιάζουν χαρακτηριστικά πρότυπα χωρικής κατανομής. Η ομάδα των «επιλεκτικών» αποτελεί τη μεγαλύτερη ομάδα σε πολλές τοπικές περιφέρειες. Χρησιμοποιεί τις ψηφιακές υπηρεσίες συνειδητά και μάλλον επιφυλακτικά, διαθέτει όμως ταυτόχρονα υψηλή ψηφιακή παιδεία και αυτοπεποίθηση στη χρήση τόσο αναλογικών όσο και ψηφιακών πηγών πληροφοριών. Αυτό το περιβάλλον συναντάται ιδιαίτερα συχνά σε προαστιακές κατοικημένες περιοχές με υψηλότερο μέσο όρο ηλικίας και υψηλό ποσοστό ιδιοκτησίας. Αντίθετα, οι «Εξερευνητικοί» κυριαρχούν περισσότερο σε αστικές συνοικίες κοντά στο κέντρο της πόλης, με νεότερο πληθυσμό, υψηλή κινητικότητα και χαμηλό ποσοστό ιδιοκτησίας. Οι «Έμπειροι» είναι συγκριτικά ομοιόμορφα κατανεμημένοι σε όλη την πόλη και χαρακτηρίζουν πολλές σταθερές κατοικημένες περιοχές.

Περιβάλλοντα με μεγαλύτερα ψηφιακά εμπόδια – ιδίως οι «Προσπαθούντες» και οι «Αμφιταλαντευόμενοι» – εμφανίζονται συχνότερα σε κοινωνικοοικονομικά ετερογενείς ή προβληματικές γειτονιές. Συχνά, εκεί παρατηρείται χαμηλότερη αγοραστική δύναμη, υψηλότερο ποσοστό νοικοκυριών με μεταναστευτικό υπόβαθρο, καθώς και κατοικητικές δομές που χαρακτηρίζονται περισσότερο από ενοικιάσεις. Αντίθετα, το αριθμητικά μικρότερο περιβάλλον των «Διασκεδαστικών» συγκεντρώνεται μάλλον σε περιοχές κοντά στο κέντρο της πόλης με υψηλή κινητικότητα.

Συνολικά, περίπου το 45% του πληθυσμού ανήκει σε ψηφιακές ομάδες που χρησιμοποιούν τις ψηφιακές υπηρεσίες μόνο σε περιορισμένο βαθμό ή τις αντιμετωπίζουν με κάποια επιφύλαξη. Σε αρκετές τοπικές περιφέρειες, αυτές οι ομάδες αποτελούν μάλιστα την πλειοψηφία. Οι αναλύσεις καταδεικνύουν έτσι ότι οι αναλογικές προσφορές πληροφοριών και υπηρεσιών εξακολουθούν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε πολλά μέρη του Βισμπάντεν, ενώ η όσο το δυνατόν πιο απρόσκοπτη πρόσβαση στον ψηφιακό κόσμο πρέπει να συνεχίσει να υποστηρίζεται και από την πλευρά του δήμου, προκειμένου να καταστεί δυνατή η κοινωνική συμμετοχή και στον ψηφιακό κόσμο.

Οι δύο δημοσιεύσεις καταδεικνύουν συνολικά ότι οι κοινωνικοί και ψηφιακοί τρόποι ζωής στο Βισμπάντεν παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές σε μικρή κλίμακα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, γειτονικές συνοικίες μπορεί να διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους, τόσο από κοινωνικοδομική άποψη όσο και όσον αφορά τις αξιακές τους προσανατολισμούς και τους ψηφιακούς τρόπους ζωής. Οι αναλύσεις παρέχουν έτσι σημαντικές πληροφορίες για μια στοχευμένη επικοινωνία με τους πολίτες, καθώς και για τον σχεδιασμό δημοτικών υπηρεσιών και μέτρων που ανταποκρίνονται στις ανάγκες.

Οι αναλύσεις της πόλης του Βισμπάντεν 140 «Κοινωνικά περιβάλλοντα στο Βισμπάντεν – Ποικιλομορφία και πυρήνες ενδιαφέροντος στην αστική περιοχή» καθώς και 141 «Ψηφιακά περιβάλλοντα – Κατανομή στην αστική περιοχή του Βισμπάντεν» μπορούν να μεταφορτωθούν δωρεάν ως εκδόσεις από τις διευθύνσεις wiesbaden.de/statistik (Ανοίγει σε νέα καρτέλα) ή wiesbaden.de/stadtforschung (Ανοίγει σε νέα καρτέλα).

Για ερωτήσεις, μπορείτε να απευθυνθείτε στην Υπηρεσία Στατιστικής και Αστικής Έρευνας στο (0611) 315691 ή στο amt-fuer-statistik-und-stadtforschungwiesbadende.