Trzy główne stowarzyszenia samorządowe – Niemiecki Związek Miast, Niemiecki Związek Powiatów oraz Niemiecki Związek Miast i Gmin – wspólnie wezwały do zorganizowania dnia akcji. Wzywają one rząd federalny i kraje związkowe, by wreszcie podjęły zdecydowane działania i wprowadziły skuteczne środki przeciwdziałające kryzysowi finansowemu samorządów.

Sytuacja finansowa miast, powiatów i gmin jest dramatyczna: w 2025 r. deficyt samorządowy wyniósł około 30 miliardów euro. Jest to historyczny rekord, a tendencja jest wzrostowa. Jedną z głównych przyczyn są rosnące wydatki socjalne, do których pokrywania gminy są zobowiązane na mocy prawa federalnego, a których zakres i standardy były w przeszłości coraz bardziej podnoszone. Również budżet miasta Wiesbaden jest silnie obciążony realizacją obowiązkowych zadań nakładanych przez kraj związkowy i rząd federalny. Już w grudniu 2023 r. rada miejska podjęła zatem decyzję, by za pośrednictwem Związku Miast Hesji konsekwentnie domagać się od kraju związkowego Hesji przestrzegania zasady współodpowiedzialności.

„Władze federalne i krajowe muszą albo powierzyć Wiesbaden mniej zadań, albo przestrzegać zasady współzależności. Mówiąc prościej, musi obowiązywać zasada: kto zleca, ten płaci. Szczególnie w obszarze świadczeń socjalnych, takich jak prawo do opieki nad dziećmi, pomocy w opiece lub pomocy integracyjnej, dla Wiesbaden chodzi o kwoty rzędu setek milionów, których miastu faktycznie brakuje” – mówi burmistrz Gert-Uwe Mende. „Dlatego przyłączamy się do postulatów trzech głównych stowarzyszeń samorządowych”. 

Niemiecki Związek Miast, Niemiecki Związek Powiatów oraz Niemiecki Związek Miast i Gmin wzywają rząd federalny i kraje związkowe do całkowitego wyeliminowania deficytu finansowego gmin. Można to osiągnąć poprzez coroczną pomoc doraźną, zwiększenie udziału gmin w podatkach wspólnotowych oraz niezbędne reformy systemów zabezpieczenia społecznego. Zasada „kto zleca, ten płaci” powinna od teraz obowiązywać w przypadku każdego przekazania lub rozszerzenia zadań przez rząd federalny i kraje związkowe – wraz z pełną, dynamizowaną rekompensatą finansową za wszystkie zadania przekazane gminom przez rząd federalny i kraje związkowe.

„Kryzys finansowy gmin nie jest abstrakcyjny. Jest bardzo konkretnie odczuwalny na miejscu. Rząd federalny i kraje związkowe muszą podjąć działania, aby państwo na szczeblu lokalnym zachowało zdolność do działania na rzecz swoich obywateli” – podsumowuje Mende.