Οι οικοδομικές υποχρεώσεις είναι υποχρεώσεις δημοσίου δικαίου που επιβάλλονται στους ιδιοκτήτες ακινήτων και τις ιδιοκτήτριες ακινήτων να προβούν σε κάποια πράξη, να ανεχθούν κάτι ή να απέχουν από κάποια πράξη που αφορά τα ακίνητά τους, οι οποίες δεν απορρέουν ήδη από διατάξεις δημοσίου δικαίου. Με αυτόν τον τρόπο καθίσταται δυνατή η επέκταση της δόμησης ή της χρήσης ενός άλλου ακινήτου.

Οι οικοδομικές υποχρεώσεις αναλαμβάνονται μέσω γραπτής δήλωσης προς την αρχή οικοδομικής εποπτείας. Η υπογραφή πρέπει να είναι δημόσια επικυρωμένη ή να έχει τεθεί από τοπογραφικό γραφείο ή ενώπιον της αρχής οικοδομικής εποπτείας ή να έχει αναγνωριστεί ενώπιόν της.

Οι οικοδομικές υποχρεώσεις τίθενται σε ισχύ, με την επιφύλαξη των δικαιωμάτων τρίτων, με την εγγραφή τους στο μητρώο οικοδομικών υποχρεώσεων. Οι οικοδομικές υποχρεώσεις παραμένουν σε ισχύ ακόμη και σε περίπτωση πώλησης του ακινήτου, δηλαδή ισχύουν και έναντι των νομικών διαδόχων.

Η οικοδομική επιβάρυνση παύει να ισχύει με γραπτή παραίτηση της αρχής οικοδομικής εποπτείας. Η παραίτηση πρέπει να δηλώνεται, εφόσον δεν υφίσταται πλέον δημόσιο συμφέρον για την οικοδομική επιβάρυνση. Πριν από την παραίτηση, πρέπει να ακουστούν ο ή οι υπόχρεοι και οι δικαιούχοι της οικοδομικής επιβάρυνσης. Η παραίτηση τίθεται σε ισχύ με τη διαγραφή της οικοδομικής υποχρέωσης από το μητρώο οικοδομικών υποχρεώσεων.

Το μητρώο οικοδομικών βαρών τηρείται από την αρχή οικοδομικής εποπτείας. Στο μητρώο οικοδομικών βαρών μπορούν επίσης να καταχωριστούν και άλλες υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη ή της ιδιοκτήτριας του ακινήτου βάσει του οικοδομικού δικαίου, οι οποίες αφορούν πράξεις, ανεκτικότητα ή παραλείψεις σχετικά με το ακίνητό του ή της, καθώς και όροι, χρονικά όρια και επιφυλάξεις ανάκλησης.

Όποιος αποδείξει έννομο συμφέρον μπορεί να εξετάσει το μητρώο οικοδομικών βαρών και να λάβει αντίγραφα.