Wciąż większość ludzi kojarzy naukę w szkole podstawowej głównie z nauką czytania, pisania i liczenia, czyli podstawowymi umiejętnościami kulturowymi nowoczesnego społeczeństwa opartego na języku pismanym. W bardziej zróżnicowanej formie aktualne oczekiwania wobec dzieci do czwartej klasy szkoły podstawowej są sformułowane w standardach edukacyjnych i podstawowych programach nauczania kraju związkowego Hesja, z podziałem na przedmioty. Stosunkowo nowym podejściem jest tutaj opis kompetencji, które należy osiągnąć jako minimum, zamiast dominującego wcześniej opisu „materiałów” do przerobienia w formie programów nauczania. Heski plan edukacyjny i wychowawczy „Bildung von Anfang an” (BEP) obowiązuje w Hesji od 2007 r. nie tylko w zakresie edukacji przedszkolnej, ale także w szkole podstawowej. Definiuje on pięć „wizji”, które można uznać za kluczowe dla edukacji i wychowania dzieci do końca szkoły podstawowej; są to

• „silne dzieci”,
• „dzieci komunikatywne i kompetentne w zakresie mediów”,
• „dzieci kreatywne, pełne wyobraźni i uzdolnione muzycznie”,
• „dzieci uczące się, badające i lubiące odkrywać” oraz
• „dzieci odpowiedzialne i kierujące się wartościami”.

W czwartej klasie dzieci, ich rodzice oraz nauczyciele stoją przed ważną decyzją dotyczącą dalszej ścieżki edukacyjnej od piątej klasy w nadal podzielonym systemie szkolnym. Ważną rolę odgrywają tu oceny z głównych przedmiotów, zachowanie w pracy i zachowanie społeczne z punktu widzenia nauczycieli, a w Hesji również wola rodziców.

W związku z tym szkoła podstawowa ma decydujące znaczenie dla dalszej ścieżki edukacyjnej.