Cele domów sąsiedzkich polegają na lepszym połączeniu w dzielnicy usług doradczych, spotkań towarzyskich, opieki, uczestnictwa w życiu społecznym oraz wsparcia sąsiedzkiego. Są one skierowane przede wszystkim do osób starszych, osób wymagających wsparcia lub opieki, ich bliskich, a także sąsiadów, którzy chcą uzyskać informacje, wymienić się doświadczeniami lub zaangażować się w działania.

„Otwarcie trzeciego domu sąsiedzkiego pokazuje, że tworzymy konkretne rozwiązania w odpowiedzi na zmiany demograficzne w dzielnicach – i to nie tylko na papierze” – mówi dr Patricia Becher, dyrektor ds. spraw społecznych. „Wiele osób pragnie pozostać w swoim znanym mieszkaniu i przyzwyczajonym otoczeniu również w podeszłym wieku. Potrzebują do tego łatwo dostępnych miejsc, niezawodnych osób kontaktowych oraz dobrze skoordynowanych ofert”. 

W dzielnicy Klarenthal Nord na początku nacisk kładziony jest na spotkania, informacje, zaangażowanie oraz oferty związane z procesem starzenia się. Podczas otwarcia zaprezentowały się między innymi organizacja Johanniter, poradnia „Samodzielne życie w starszym wieku”, Volksbildungswerk Klarenthal (VBW) wraz ze swoją ofertą kursów i szkoleń, „Digital im Alter” (Di@-Lotsen), Stowarzyszenie Socjalne VdK Hesja-Turyngia (VdK), grupa „Stricklieseln” oraz inni przedstawiciele społeczności lokalnej. Ściana życzeń i pomysłów dała mieszkańcom oraz zainteresowanym osobom starszym możliwość zgłaszania własnych sugestii. Dom sąsiedzki Klarenthal Nord powstaje we współpracy miasta Wiesbaden z grupą przedsiębiorstw Nassauische Heimstätte, Wohnstadt (NHW). NHW angażuje się jako przedsiębiorstwo mieszkaniowe, natomiast VBW, dzięki swojemu doświadczeniu w dziedzinie edukacji, spotkań i pracy społecznej, wnosi ważny element społeczny. Johanniter angażują się między innymi poprzez organizację obiadów. Część poświęcona opiece jest obecnie w trakcie tworzenia.

„Dom sąsiedzki musi wyrosnąć z samej dzielnicy” – podkreśla dr Becher. „Dlatego tak ważny jest udział lokalnej społeczności. Opinie pokazują, jakiego wsparcia potrzeba, jakich usług brakuje i w jaki konkretny sposób dom sąsiedzki może pomóc w codziennym życiu”.

Co oznacza połączenie różnych ofert, widać w praktyce: osoby starsze lub ich bliscy nie powinni być zmuszeni do żmudnego poszukiwania właściwej instytucji w przypadku pytań dotyczących opieki, pomocy w codziennym życiu, doradztwa, samotności, aplikacji cyfrowych czy możliwości spotkań. W domu sąsiedzkim znajdą oni pierwsze, łatwo dostępne miejsce, do którego mogą się zwrócić. Stamtąd można skierować ich do odpowiednich ofert i w sposób ukierunkowany połączyć ze sobą zaangażowanych partnerów – na przykład poradnie, usługi opiekuńcze, stołówki, oferty edukacyjne, wsparcie cyfrowe czy pomoc sąsiedzką.

Również w obu już uruchomionych lokalizacjach widać, że model ten dobrze się sprawdza. W dzielnicy Dichterviertel/Rheingauviertel we współpracy z Wiesbadener Wohnbaugesellschaft (GWW) utworzono dom sąsiedzki przy ulicy Wolfram-von-Eschenbach-Straße. Głównym celem tego miejsca jest otwarta praca z osobami starszymi, uczestnictwo cyfrowe, doradztwo, wsparcie sąsiedzkie oraz zapewnienie dostępu do usług opiekuńczych. W działania te zaangażowane są między innymi: „Treffpunkt aktiv” (otwarta praca z osobami starszymi miasta Wiesbaden), punkty doradcze ds. samodzielnego życia w podeszłym wieku, organizacja „Leben und Wohnen im Alter” (LuWiA), stowarzyszenie Johanniter oraz, w zakresie usług opiekuńczych, firma Robins Care. Ponadto już teraz angażują się tam wolontariusze, tacy jak „Engagement-Lotsen” i „Di@-Lotsen”.

W dzielnicy Schelmengraben współpracują między innymi spółka mieszkaniowa Hessen (GWH), spółka rozwoju miejskiego Wiesbaden (SEG), warsztaty BauHaus w Wiesbaden (BauHaus), spółka Caritas zajmująca się mieszkaniami i opieką nad osobami starszymi (CAP) oraz organizacja Johanniter. W tym miejscu łączą się działania z zakresu pracy socjalnej, doradztwa, usług opiekuńczych, obiadów oraz spotkań towarzyskich. Szczególnie łatwo dostępne oferty, takie jak obiady, mogą wzmacniać kontakty, służyć przekazywaniu informacji oraz wcześniej ujawniać potrzebę wsparcia.

„Każda lokalizacja ma swoje własne uwarunkowania i potrzeby. Właśnie w tym tkwi siła tego modelu” – mówi dr Becher. „Nie chodzi o to, by wszędzie oferować to samo. Decydujące znaczenie ma to, by na miejscu współpracowali odpowiedni partnerzy, a oferta była dostosowana do potrzeb mieszkańców danej dzielnicy”.

Podstawą projektu jest uchwała rady miejskiej z maja 2023 roku. W ciągu ostatnich dwóch lat specjalnie utworzony zespół #Quartiershäuser w Urzędzie ds. Pracy Socjalnej, we współpracy z spółkami mieszkaniowymi, organizacjami społecznymi, służbami opiekuńczymi i innymi zainteresowanymi stronami, zidentyfikował odpowiednie lokalizacje, przeanalizował potrzeby i stworzył struktury współpracy. Wraz z podpisaniem wspólnej deklaracji intencyjnej 27 lutego 2026 r. realizacja projektu została jeszcze bardziej skonkretyzowana i nadano jej bardziej wiążący charakter we współpracy z zaangażowanymi spółkami mieszkaniowymi.

Dotychczasowe działania pokazują, dlaczego kontynuacja tego modelu jest tak ważna. Liczba osób starszych rośnie, zmieniają się rodzinne sieci wsparcia, a potrzeby w zakresie opieki i doradztwa wzrastają. Jednocześnie wiele osób, nawet potrzebujących wsparcia, pragnie pozostać we własnym domu. W tym miejscu wkraczają domy sąsiedzkie: zwiększają widoczność ofert, ułatwiają orientację i wzmacniają więzi sąsiedzkie. Podczas trzyletniej fazy pilotażowej lokalizacje będą poddawane ocenie wspólnie z zaangażowanymi partnerami. Wyniki mają stanowić podstawę ewentualnego rozszerzenia modelu. Więcej informacji można znaleźć na stronie wiesbaden.de/leben-in-wiesbaden/gesellschaft-soziales/sozialplanung/quartiershaeuser (Otwiera się w nowej karcie).