Dr Patricia Becher, dyrektor ds. spraw społecznych, towarzyszyła rozwojowi projektu od samego początku i w znacznym stopniu wspierała jego koncepcję. Dla niej inicjatywa „Stowarzyszenia w ramach opieki całodziennej” stanowi ważny krok nie tylko w kierunku realizacji prawa do całodziennej opieki pod względem organizacyjnym, ale także w kierunku jej sensownego kształtowania pod kątem pedagogicznym: „Prawo do opieki całodziennej stwarza szansę na dalszy rozwój szkoły we współpracy z podmiotami działającymi w środowisku społecznym. Nasze stowarzyszenia wnoszą cenny wkład w edukację, aktywność fizyczną i spójność społeczną. Dlatego angażujemy się w trwałe wzmacnianie tej współpracy”.

Prawo to obejmuje opiekę przez pięć dni w tygodniu, do ośmiu godzin dziennie, i zasadniczo obowiązuje również w okresie wakacyjnym. W szkołach podstawowych w Wiesbaden realizacja tego prawa odbywa się głównie w ramach „Paktu na rzecz całodziennej opieki”, jako współpraca między szkołą a podmiotem świadczącym opiekę. Jednocześnie heskie prawo oświatowe, wytyczne dotyczące szkół całodziennych w Hesji oraz koncepcja ramowa miasta Wiesbaden „Pakt na rzecz całodziennej opieki” wyraźnie przewidują otwarcie szkoły na środowisko społeczne oraz współpracę z partnerami pozaszkolnymi.

W tym miejscu wkracza projekt „Stowarzyszenia w ramach całodziennej opieki”. Celem jest systematyczne budowanie współpracy między szkołami, podmiotami świadczącymi usługi opieki, a także stowarzyszeniami i innymi instytucjami oraz jej utrwalenie w perspektywie długoterminowej. Sercem projektu ma być centrum koordynacyjne, które jako centralny punkt kontaktowy inicjuje współpracę, towarzyszy jej i eliminuje przeszkody organizacyjne. 

„Oprogramowanie całodzienne oznacza dziś znacznie więcej niż tylko niezawodną opiekę. Dzieci powinny mieć możliwość odkrywania swoich talentów, ruchu, muzykowania, kreatywności oraz doświadczania wspólnoty. Aby takie oferty mogły być niezawodnie włączone w codzienność szkolną, potrzebna jest dobra koordynacja, jasny podział kompetencji oraz wsparcie dla współpracy. Właśnie nad tym pracuje nasz projekt” – mówi kierowniczka projektu Miriam Lautz z działu opieki nad dziećmi w szkole podstawowej i ofert całodziennych w Urzędzie ds. Pracy Socjalnej.

To, że współpraca między szkołami a klubami może przynosić dobre efekty, pokazują już liczne przykłady z Wiesbaden. Szkoła im. Philippa Reisa w Dotzheim od wielu lat z powodzeniem współpracuje z klubem TuS Dotzheim i oferuje dzieciom regularne zajęcia sportowe. Również szkoła Freiherr-vom-Stein od lat prowadzi sprawdzoną współpracę z klubem TTC Rot-Weiß Wiesbaden, która zapewnia uczniom łatwy dostęp do tenisa stołowego. Kolejnym pozytywnym przykładem jest szkoła podstawowa w Bierstadt: od przyszłego roku szkolnego aż dwa kluby sportowe – Turnverein Bierstadt oraz Turn- und Sportverein Eintracht Wiesbaden – będą współtworzyć program zajęć całodziennych i poszerzać dotychczasową ofertę.

Projekt jest realizowany od września 2025 roku. Jako placówki pilotażowe wybrano szkołę Brüder-Grimm-Schule oraz szkołę Krautgartenschule. Bliskość lokalizacyjna obu szkół stworzyła dobre warunki do wstępnego opracowania i przetestowania projektu w ramach programu pilotażowego. Po przeprowadzeniu ankiet dotyczących potrzeb w szkołach oraz rozmowach z klubami, urzędem ds. sportu i okręgiem sportowym w Wiesbaden wyraźnie ujawniły się przede wszystkim dwa wyzwania: brak wykwalifikowanych instruktorów oraz finansowanie zajęć pozaszkolnych. Aby zaradzić brakowi wykwalifikowanych instruktorów, rozważono różne rozwiązania. Obejmuje to również możliwość publikowania ogłoszeń o naborze za pośrednictwem Instytutu Nauk o Sporcie Uniwersytetu im. Johannesa Gutenberga w Moguncji, co pozwoliłoby pozyskać studentów do pracy w ramach programu całodziennego. Jednym z największych wyzwań pozostaje jednak finansowanie zajęć organizowanych przez kluby. Co prawda szkoły mogą już korzystać z różnych możliwości wsparcia, takich jak program „Startchancen”, przydziały środków szkolnych oparte na kryteriach społecznych czy finansowany przez kraj związkowy program wsparcia „Szkoła i klub”. Instrumenty te mogą wspierać poszczególne zajęcia w ramach opieki całodziennej oraz uzupełniać budowanie współpracy pozaszkolnej. Nie wystarczają one jednak do powszechnego i trwałego rozwoju współpracy w ramach projektu „Kluby w ramach opieki całodziennej”. Dlatego stolica kraju związkowego Wiesbaden stawia na uzupełniające finansowanie gminne. W budżecie na rok 2027 wnioskowano o środki na wynagrodzenia dla instruktorów zatrudnionych przez stowarzyszenia, a także na pół etatu na koordynację projektu. Centrum koordynacyjne ma towarzyszyć realizacji projektu, pełnić rolę punktu kontaktowego między szkołami, stowarzyszeniami i innymi podmiotami oraz koordynować procesy organizacyjne. Równolegle złożono wniosek o dofinansowanie w ramach federalnego programu „Całodzienna opieka w gminach edukacyjnych”. Program ten ma na celu proporcjonalne dofinansowanie kosztów osobowych punktu koordynacyjnego. 

„Prawo do opieki całodziennej stanowi ogromną szansę na nowe podejście do szkoły. Dzięki inicjatywie »Stowarzyszenia w ramach opieki całodziennej« łączymy edukację, wolontariat i uczestnictwo społeczne. Już przy stosunkowo niewielkich środkach finansowych możemy stworzyć znaczną wartość dodaną. Dlatego angażujemy się w zapewnienie niezbędnych warunków finansowych i kadrowych dla trwałej realizacji projektu” – podkreśla kierownik działu opieki nad dziećmi w szkołach podstawowych i ofert całodziennych, Oliver Klump. 

Dla dalszego rozwoju projektu kluczowe znaczenie ma zarówno finansowanie instruktorów, jak i niezawodna koordynacja działań zaangażowanych podmiotów. Celem jest stopniowe rozszerzanie współpracy między szkołami a stowarzyszeniami na całym terenie miasta. Doświadczenia zebrane w lokalizacjach pilotażowych mają zostać wykorzystane do dalszego rozwoju oferty zgodnie z potrzebami. W perspektywie program „Kluby w ramach opieki całodziennej” ma zostać rozszerzony również poza obszar sportu. W przyszłości planowane jest również włączenie stowarzyszeń kulturalnych, muzycznych i folklorystycznych, ochotniczych straży pożarnych oraz innych organizacji działających na zasadach wolontariatu. 

„Wiesbaden ma zróżnicowaną scenę stowarzyszeniową – od sportu, przez kulturę, muzykę i tradycje, aż po ochotnicze straże pożarne. Gdy dzieci poznają tę różnorodność w ramach zajęć całodziennych, już w młodym wieku dowiadują się, jak działa zaangażowanie społeczne w ich mieście. Może to przynieść korzyści zarówno szkołom, jak i stowarzyszeniom: szkoły zyskują dodatkowe, niezawodne oferty, a stowarzyszenia mogą już od najmłodszych lat wzbudzać w młodych ludziach entuzjazm do swojej działalności, a tym samym sprostać wyzwaniu, jakim jest pozyskiwanie nowych członków do pracy w stowarzyszeniach i wolontariatu” – mówi burmistrz Gert-Uwe Mende.

W ten sposób projekt wzmacnia zaangażowanie obywatelskie w Wiesbaden i otwiera przed dziećmi różnorodną ofertę edukacyjną i rekreacyjną.